Hợp xướng thời kỳ Cổ điển và Lãng mạn - Hương Lúa - Thông tin tổng hợp

Tin nổi bật

Hợp xướng thời kỳ Cổ điển và Lãng mạn (Classic and Romantic choir)


Giữa thế kỷ XVIII, sự xuất hiện Đại cách mạng tư sản Pháp (1789) và các vĩ nhân như Vôn-te, Rut-xô, Mông-tet-xkiơ… đã đưa tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái vào mọi hoạt động văn hoá xã hội ở châu Âu. Mặt khác, do nền dân chủ phát triển, các tầng lớp nhân dân có điều kiện tham gia hoạt động âm nhạc, loại hình hợp xướng có tính đại chúng được quần chúng yêu thích, nên phát triển mạnh mẽ và phát huy vai trò to lớn. “
Thời kỳ này, nghệ thuật
hợp xướng phát triển chưa từng có.

Trong các ngày lễ hội, tiết mục biểu diễn chủ yếu là hợp xướng, vì đó là loại hình nghệ thuật hoành tráng, có khả năng động viên, giáo dục, kích phát tình cảm và hiệu triệu quần chúng ủng hộ, tham gia đấu tranh cách mạng”.
Loại tác phẩm thứ nhất là
hợp xướng trong giao hưởng – không chiếm chủ đạo trong tác phẩm (phần hợp xướng trong Chương IV Giao hưởng số 9 của L.V. Beethoven (1770 – 1827), dựa thơ Schiller), cho nên được gọi là giao hưởng hợp xướng; loại thứ hai là hợp xướng lớn – hợp xướng chiếm vai trò chủ đạo trong tác phẩm và có cấu trúc hoàn chỉnh: cantata, missa, requiem và các vở oratorio của nhà thờ như: bản oratorio Bốn mùa của J. Haydn (1732 – 1809); Missa lớn cho những người đã khuất của H. Berlioz (1803 – 1869)…
Về
tổ chức biểu diễn, nếu như trước thế kỷ XIX chỉ có hai hình thức tổ chức là dàn hợp xướng (choir) phục vụ nhà thờ và đội hợp xướng (glee club) biểu diễn ở nhà trường, giữa phố hoặc sân khấu nhỏ, thì sang thế kỷ XIX đã xuất hiện thêm hình thức mới là đoàn hợp xướng (chorus) với quy mô lớn về số lượng diễn viên đầy đủ các loại giọng, mang tính chất đại cộng đồng, trình diễn những tác phẩm lớn trong không gian rộng.

Chẳng hạn như năm 1794, tại Pháp đã có cuộc biểu diễn lớn của đoàn hợp xướng 2400 người hát những bài hát cổ và bài ca cách mạng. Các câu lạc bộ hợp xướng nghiệp dư cũng phát triển rất mạnh, thường trình diễn trong phòng hoà nhạc, phòng khách, các buổi gặp mặt, sinh hoạt văn hoá nơi công cộng. Có nhiều câu lạc bộ hợp xướng nữ và hợp xướng nam riêng biệt, song điển hình vẫn là hợp xướng hỗn hợp bốn bè không nhạc đệm hoặc có một số nhạc cụ đệm đơn giản, hát tác phẩm của nhạc sĩ đương thời như: J. Haydn, W.A. Mozart (1756 – 1791), L.V.
Beethoven, F. Schubert (1797 – 1828), R. Schumann (1810 – 1856), F. Mendelssohn (1809 – 1847), J. Brahms (1833 – 1897), H. Berlioz…


Trong thời kỳ này, phong trào hát hợp xướng cũng phát triển mạnh cùng với sự phát
triển phong trào giải phóng dân tộc. Các nhà lãnh đạo, tổ chức những ngày lễ hội thường
là các nhà soạn nhạc, chỉ huy âm nhạc nổi tiếng như F. Mendelssohn, H. Berlioz, J.
Brahms, F. Liszt (1811 – 1886), F. Schubert, R. Schumann… Vì lễ hội có quy mô lớn,
đông người tham gia, biểu diễn liên tục nhiều buổi nên các bản hợp xướng trước kia
không thoả mãn được yêu cầu của đông đảo quần chúng, của thời đại, cho nên buộc các
nhà soạn nhạc phải sáng tác những tác phẩm mới như nhạc sĩ người Pháp Francois
Joseph Gossec (1733 – 1829) đã viết bản hợp xướng với nội dung ca ngợi những sự kiện
lớn lao của nước Pháp trong cách mạng cho hai nghìn người hát; nhạc sĩ H. Berlioz đã
phối âm – phối khí bài hát
Hành khúc Marseillaise của Rouget de Lisle (1760 – 1886) cho
hai hợp xướng với dàn nhạc – bài hát là
quốc ca Pháp sau này.